جنگ تحميلي از نگاه مطبوعات جهان
هنوز كمبودي نيست، اما انسداد تنگه مي‌تواند فاجعه‌آميز باشد
ظرف چندين ساعت جنگ تمام عيار بين عراق و ايران،دو كشور از حلقه كشورهاي صادركننده نفت خارج شدند و جهان هفت درصد از كل توليد نفت خود را از دست داد. اما برخي كارشناسان نفتي و سياستمداران ادعا مي‌كنند كه هيچ دليلي براي نگراني نيست. جيمي كارتر در كنفرانس مطبوعاتي كاخ سفيد در روز چهارشنبه گذشته تاكيد كرد كه وضعيت اضطراري براي انرژي به وجود نيامده است.
او گفت: كشورهاي مصرف كننده مي‌توانند كمبود را از جاي ديگر جبران كنند.
اگر اين امر بايد اتفاق مي‌افتاد،به زحمت مي‌توانست زماني بهتر از امروز را پيدا كند. چون: 1 – ذخاير نفت جهان اكنون فراوان‌تر از هر زمان ديگري است به طور ميانگين حدود 100 روز در جهان غيركمونيست2 -تقاضاي كمتر براي نفت به دليل ركود جهاني .
به گفته ديويد هاول،وزير انرژي ايتاليا،پيش از جنگ خليج فارس، توليد جهان آزاد حدود 2/5 ميليون بشكه در روز بيشتر از مصرف بود.بود. اين فزوني موجب شد كشورهاي عضو اوپك در نشست خود در شهر وين توافق كنند كه توليد اوپك را به ميزان ده درصد كاهش دهند. او خاطر نشان كرد كه آن اشباع پيشين و اين كمبود كنوني بايد تا حدودي يكديگر را خنثي كرده باشند.
خريداران كمي از قطع نفت ايران متضرر مي‌شوند. به دليل نبودن تعمير و نگهداري تاسيسات نفتي،فقدان قطعات يدكي و نبودن كارگران متخصص از زمان وقوع انقلاب به اين سو،توليد نفت خام ايران از شش ميليون بشكه در روز در سال 1976 به 1/5 ميليون بشكه در روز كاهش كاهش يافته است و تنها 700 هزار بشكه از آن صادر مي‌شود.
از دست دادن منابع نفتي عراق مساله جدي‌تري است. متوسط صادرات اين كشور بيش از 3/2 ميليون بشكه در روز است كه 11 درصد كل توليد اوپك را تشكيل مي‌دهد و عراق را بزرگترين توليد كننده نفت اين سازمان بعد از عربستان سعودي معرفي مي‌كند.
با توجه به اين احتمال فاجعه‌آميز كه در صورت افزايش سطح درگيري‌ها در خليج فارس، ممكن است تنگه هرمز به روي كشتي‌ها بسته شود، خوش بيني در مورد
مقاومت كشورهاي جهان بدون چاه‌هاي نفت ايران و عراق شايد زياد طول نكشد. اين تنگه حدود 40 درصد از كل نفت جهان غيركمونيست را از خود عبور مي دهد و اگر به دليلي بسته شود، كشورهاي صنعتي با كمبود مصيبت بار نفت و بحران جهاني روبرو خواهند شد.
بسته شدن تنگه هرمز، جريان حياتي عبور 17 ميليون بشكه نفت در روز را از اين تنگه قطع خواهد كرد. اين نفت متعلق به عربستان سعودي، كويت و ديگر توليد كنندگان عمده نفت در خليج فارس است.
آمريكا در مقايسه با كشورهايي مثل فرانسه و ژاپن، به نظر مي‌رسد كه روي كاغذ نسبت به قطع نفت خليج فارس كمتر ضربه‌پذير است. اين كشور كمتر از 30 درصد از نفت خود را از اين منطقه تهيه مي‌كند، در حالي كه دو كشور فرانسه و ژاپن بيش از 60 درصد نفت خود را از خليج فارس تامين مي‌كنند، اما به هر حال پيامدهاي اين امر، جهاني خواهد بود.
بستن تنگه هرمز، حداقل به طور مستقيم، آسان نخواهد بود اما متوقف كردن ترافيك نفتي در اين تنگه به طور غير مستقيم نيز كاري دشوار نخواهد بود. كافي است تا يك هواپيما يا قايق گشتي عليه يك نفتكش حمله‌اي انجام دهد. حتي اگر اين حمله دفع شود، احتمالا براي ترساندن كشتي‌ها و در نتيجه ايجاد يك انسداد موثر از طريق بازداشتن كشتي ها كافي است.
نبرد ديوانه‌وار روزهاي آغاز جنگ، خوشبختانه و تا حدي متعجبانه، بر عبور و مرور نفت از طريق اين تنگه تاثير اندكي داشته است. حدود 600 كشتي نفت كش با موفقيت و در عين حال با دقت، مسيرهاي خود را در خليج فارس پيموده‌اند و تاكنون هيچ كدام از آنها در خارج از آب‌هاي ساحلي و در درياي آزاد بمباران يا غرق نشده و مورد حمله قرار نگرفته است.
زبان اصلي:انگليسي. شماره: 000508
1359/7/14-1980-10-6
مترجم:عمادالدين قاسمي پناه
