همه چیز درباره یک دشت و شهدای غریبش
حاج قاسم چندين بار براي شهداي مظلوم شكست حصر آبادان يادواره برگزار كرد و به ابتكار او در سال گذشته، كارواني از خانواده شهدا به محل شهادت فرزندانشان در دشت ذوالفقاريه رفتند. به اين انگيزه كه امسال اولين سال بازديد كاروان‌هاي راهيان نور از يادمان شهداي غريب در دشت ذوالفقاريه آبادن است، با او كه در پادگان دوكوهه، پيگير كارها بود، گفت‌و‌گويي ترتيب داديم…
حاج قاسم صادقي از رزمندگان قديمي‌جنگ است كه اولين بار با گروه فدائيان اسلام به فرماندهي شهيد سيد مجتبي هاشمي به مناطق جنوب رفت و در جبهه آبادان جنگيد. او حتي وقتي بازنشسته شد هم دست از كارهايش در ارتباط با خانواده شهدا و جانبازان نكشيد و پيگير مشكلات و كارهاي آنها بود. حاج قاسم چندين بار براي شهداي مظلوم شكست حصر آبادان يادواره برگزار كرد و به ابتكار او در سال گذشته، كارواني از خانواده شهدا به محل شهادت فرزندانشان در دشت ذوالفقاريه رفتند. به اين انگيزه كه امسال اولين سال بازديد كاروان‌هاي راهيان نور از يادمان شهداي غريب در دشت ذوالفقاريه آبادن است، با او گفت‌و‌گويي ترتيب داديم…
* فكر اوليه تاسيس يادمان شهداي دشت ذوالفقاريه از كجا شكل گرفت؟
سال گذشته بر مزار شهداي گروه فدائيان اسلام و شهدايي كه در آبادان به شهادت رسيده بودند، اطلاعيه‌هايي زديم و اعلام كرديم كه مي‌خواهيم خانواده اين شهدا را به مقتل فرزندانشان ببريم. تعدادي از خانواده‌ها تماس گرفتند و با دو اتوبوس عازم آبادان شديم.
در كاروان ما كه نامش را «شهداي غريب» گذاشته بوديم، تعدادي از پدران، مادران، برادران، خواهران، همسران، فرزندان و حتي دوستان و آشنايان شهدا حضور داشتند. 2 روز در آبادان بوديم و خانواده‌ها را به دشت ذوالفقاريه و جايي كه فرزندانشان در سال 59 و 60 به شهادت رسيده بودند، برديم. در آن سال‌ها و در آن منطقه و حوالي پل خرمشهر، حدود 400 نفر از رزمندگان شهيد شده‌اند.
وقتي خانواده شهدا مظلوميت آن منطقه را ديدند، با هم پيمان بستند تا هر چه در توان دارند روي هم بگذارند تا يادمان محل شهادت فرزندانشان را بسازند و ساماندهي كنند. حتي مي‌گفتند حاضريم خانه‌هايمان را براي اين كار بفروشيم.
* اين كار را از چه طريقي پيگيري كرديد؟
با پيگيري‌هايي كه در اوايل امسال انجام شد، نامه‌اي را از سوي خانواده اين شهدا و با كمك سردار كاظميني، فرمانده سپاه تهران آماده كرديم و براي رييس بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس فرستاديم. سردار كارگر هم گروهي را براي كارشناسي آن منطقه اعزام كرد و معلوم شد كه آنجا، حماسه‌هاي زيادي آفريده شده و آثاري هم باقي مانده و قابليت تبديل به يك يادمان مستقل را دارد. موضوع به ستاد فرماندهي كل نيروهاي مسلح هم اجاع شد و مورد قبول قرار گرفت.
* تنوع شهداي اين منطقه به چه صورت بود؟
از اولين روز جنگ تا پايان حصر آبادان، حدود ده هزار نفر از اقشار مختلف مردم اعم از دانشجو، كسبه، كارگر، بي سواد، باسواد و… به اين منطقه آمدند تا از آبادان دفاع كنند.
مثلا يادم هست «اصغر شعله‌ور» 5 سال در آمريكا زندگي مي‌كرد كه آمد و در آنجا مشغول نبرد شد. افرادي بودند كه از پرورشگاه و مراكز بهزيستي به آبادان آمده بودند. حتي از اقليت‌هاي مذهبي هم در بين ما افرادي بودند؛ مثل ارسلان گرجي‌زاده. جدا از برادران طلبه و روحاني، چند نفري هم از برادران اهل سنت در آبادان فعاليت مي‌كردند و اين نشان مي‌داد كه مردم از گروه‌هاي مختلف دست به دست هم داده‌اند تا آبادان به سرنوشت خرمشهر دچار نشود. جا دارد يادي هم از خواهران آباداني مثل ننه مريم، خواهر دريانوردي و خانم فاطمه نواب صفوي(دختر شهيد نواب صفوي) كنيم كه آنها هم نقش مهمي داشتند. البته همه اين نيروهاي مردمي در كنار نيروهاي ارتش، سپاه، كميته، جهاد، ژاندارمري و عشاير بودند كه كارشان ارزش و نتيجه پيدا مي‌كرد.
* پس با اين حال خاطرات زيادي از نبرد در اين منطقه داريد…
بله. مثلا شهيدي داشتيم كه در ظهر عاشورا در حالي كه براي رزمندگان آب مي‌برد، تكه تكه شد و به شهادت رسيد. سيد مجتبي هاشمي كه فرمانده گروه فدائيان اسلام بود، پاره‌هاي بدن او را جمع و او را كفن كرد و نماز ظهر عاشورا را به نماز ميت او وصل كرد. آن روز حال و هواي خاصي بين رزمندگان وجود داشت كه ديگر تكرار نشد.
* حدود جغرافيايي اين يادمان كجاست؟
محلي كه براي يادمان در نظر گرفته شده در حقيقت در محدوده شمال رودخانه بهمن‌شير و پايين جاده آبادان به ماهشهر است. البته در آن محدوده نخلستان‌هاي ذوالفقاريه هم وجود دارد كه براي اولين بار، شهيد درياقلي خبر نفوذ دشمن به آنجا را داد و مانع حمله آنها شد؛ اما دشت ذوالفقاريه، محلي بود كه ما دشمن را تعقيب كرديم و ازآن منطقه رانديم. اولين خط پدافندي جنگ در جنوبي‌ترين نقطه كشور كه دشمن اولين شكست را آنجا متحمل شد، دشت ذوالفقاريه بود. در حال حاضر محدوده يادمان هم از ايستگاه 7 ميدان ثامن الائمه آغاز مي‌شود و تا روستاي سادات ادامه دارد.
* چه ساختمان و بناهايي براي اين يادمان در نظر گرفته‌ايد؟
در ساماندهي يادمان شهداي دشت ذوالفقاريه، بيشتر به دنبال اين هستيم تا منطقه اصلي، دست نخورده باقي بماند و عوارض آن به همان صورت دوران جنگ مورد بازديد قرار بگيرد. خاكريزها به همان صورت اوليه بازسازي شده و سنگرها احيا شود؛ مثلا سنگر لوطي‌ها، سنگر خواهران، سنگر اقليت‌ها، سنگر نماز، سنگر طلاب، سنگر داش‌مشتي‌ها و سنگر كميته‌اي‌ها. خلاصه اينكه براي اين يادمان برج و بارو نخواهيم ساخت تا حس اصلي خودش را به زائران القا كند و مظلوميت بچه‌هاي كه در آن دشت مي‌جنگيدند، تا حدودي مشخص باشد.
يادم هست در بين خاكريز «الله» و خاكريز «علي» فاصله‌اي قرار داشت كه براي استراحت و فوتبال از آن استفاده مي‌كرديم. اينطور اتفاقات شيرين هم البته در آن دشت مي‌افتاد.
* يكي از شهداي شاخصي كه در اين محدوده شهيد شد، شهيد شاهرخ ضرغام است. روحش شاد…
پيكر شاهرح ضرغام و چندين نفر از شهداي ديگر در دشت ذوالفقاريه باقي مانده بود و به خاطر آتش سنگين دشمن نتوانستيم آنها را به عقب منتقل كنيم. البته بعد از شكست حصر آبادان، من به دنبال آنها رفتم و در حقيقت اولين كسي بودم كه كار تفحص شهدا را آغاز كرد. چند نفر را پيدا كرديم و برگردانديم اما هر چه گشتيم، اثري از شاهرخ نبود. واقعيت اين است كه در اين مدت و در ادامه جنگ، آنقدر آن منطقه را با توپ و خمپاره زدند كه احتمالا بقاياي شاهرخ هم كاملا متلاشي شده بود و قابل تفحص نبود. به هر حال آن دشت هنوز خون شاهرخ را به ياد دارد. البته سنگري نمادين به ياد شاهرخ ساخته‌ايم كه زائران مي‌توانند از آن بازديد كنند.
* از همين امسال كاروان‌ها مي‌توانند به زيارت اين يادمان بيايند؟
بله؛ از امسال مقدمات بازديد زائران از اين يادمان فراهم است. البته كمبودهايي وجود دارد مثل سرويس‌هاي رفاهي كه در يادمان محل اسارت شهيد تندگويان وجود دارد و مقداري با اين دشت فاصله دارد. اما به هر حال از امسال مسئوليت اين يادمان بر عهده من قرار گرفت و انشا‌الله تمام تلاش‌مان را براي دادن اطلاعات كافي به زائران خواهيم كرد. در روزهاي باقي مانده تا سال جديد در تلاشيم تا كانكسي را براي متصديان يادمان و همچنين نمازخانه تحويل گرفته و در يادمان نصب كنيم تا در فرصت مناسب، مكان‌هاي دائمي‌تر براي خدمات‌رساني به زائران ساخته شود.
* براي روايت حوادث اين منطقه چه فكري كرده‌ايد؟
در زمينه روايتگري اين يادمان هم از رزمندگان قديمي گروه فدائيان اسلام و كساني كه در آبادان مشغول بوده‌اند، دعوت كرده‌ايم تا با حضور در يادمان، كار روايتگري را انجام بدهند.
* اگر مي‌شود نشاني دقيق يادمان را هم براي كاروان‌هاي علاقمند اعلام كنيد.
براي آمدن به اين يادمان، مي‌شود از ميدان ثامن الائمه آبادان به سمت جاده غفاس آمد و بعد از 9 كيلومتر به دشت ذوالفقاريه رسيد. آن طرف دشت هم تالاب بين‌المللي شادگان قرار دارد. همچنين كاروان‌ها براي هر گونه پرسش در مورد اين يادمان و گرفتن راهنمايي لازم مي‌توانند با بنده و با شماره 09121327611 تماس بگيرند.
* اعزام كاروان «شهداي غريب» و خانواده شهداي دشت ذوالفقاريه هم به قوت خودش باقيست؟
بله؛ در ايام اعزام كاروان‌هاي راهيان نور امسال هم كارواني را به ظرفيت 200 نفر از خانواده شهداي دشت ذوالفقاريه آماده كرده‌ايم كه در ايام نوروز آنها را با قطار به آبادان اعزام خواهيم كرد.
* با توجه به اينكه چند وقت است در خوزستان هستيد، ارزيابي‌تان از عمليات فرهنگي راهيان نور امسال چگونه است؟
خوشبختانه زيرساخت‌هاي عمليات فرهنگي راهيان نور خوزستان كاملا آماده است و انشا‌الله امسال نيز اين برنامه به خوبي در اين منطقه اجرا مي‌شود. پادگان‌هاي مختلف و یگان‌هاي گوناگون همه توان خود را براي هر چه بهتر برگزار شدن اين برنامه تجميع كرده‌اند.
* به نظر شما زيارت كدام يك از يادمان‌هاي خوزستان، باصفاتر و دلنشين‌تر است؟
به نظر من مناطق عملياتي مثل گلستاني هستند كه از انواع و اقسام گل‌ها تشكيل شده و هر كسي بنا بر ذائقه‌اش با يك منطقه ارتباط معنوي خاص‌تري برقرار مي‌كند.
