پنجشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۵

طرح حمله شيميايي رژیم بعثی عراق به تهران

استفاده عراق از سلاح شيميايي در طول جنگ هشت ساله عراق عليه ايران و فقدان عزم جدي در مجامع بين المللي در برخورد با جنايات جنگي رژيم بعث عراق، سبب شد اين رژيم بدون نگراني خاصي و با اطمينان از سكوت وقيحانه اين سازمان‌ها، اقدام به استفاده از سلاحهاي شيميايي عليه غيرنظاميان و مردم عادي در مناطق شهري و مسكوني ايران بنمايد.

 

بمباران شيميايي شهر مهران در سال 1365 و شهر سردشت در سال 1366، به عنوان دو نمونه از دهها مورد استفاده عراق از سلاحهاي شيميايي بر عليه غيرنظاميان در ايران، بيانگر اين حقيقت تلخ بود بود كه صدام و حكومت بعث عراق به اتكاء سكوت مجامع بين‌المللي و چه بسا، حمايت مخفيانه كشورهاي غربي همچون آمريكا، اقدام به استفاده از سلاح‌هاي شيميايي مي‌نمود. ابعاد اين حمايت زماني عيان‌تر شد كه، مدتي بعد، مشخص گرديد  صدام ماهها است كه در يك برنامه نسل‌كشي وقيحانه اقدام به بمباران شيميايي روستاها و مناطق مسكوني كردنشين عراق كرده و در تمام اين مدت از كوچكترين ملامت كشورهاي غربي و مجامع بين‌المللي در امان بوده است!

همراه با حملات موشكي عراق به تهران در اسفند سال 1366، شايعه امكان استفاده عراق از سلاح شيميايي به نحو گسترده‌اي گسترش يافت و نگراني زيادي را در مردم به وجود آورد. اظهارات سرلشكر وفيق السامرايي در كتاب خود با عنوان ويراني دروازه‌هاي شرقي در خصوص تهيه طرح بمباران شيميايي شهر تهران ، نشان‌دهنده جدي بودن تلاش عراق براي به كارگيري سلاح شيميايي عليه غيرنظاميان و مردم عادي در شهر تهران مي‌باشد و سابقه بمباران شيميايي مناطق مسكوني، توسط رژيم بعث عراق نيز، دليل ديگري بر احتمال زياد انجام اين عمل توسط ارتش عراق است.

 

اظهارات سرلشكر وفيق السامرايي به عنوان شخصي كه عمدتا خدمت خود را در دستگاه اطلاعاتي ارتش عراق، بالاخص بخش مربوط به ايران گذرانده است، حائز اهميت و توجه مي باشد. وي در قسمت اول كتاب مزبور پس از اتمام بررسي هاي خود درباره جنگها و نبردهاي رخ داده بين ايران و عراق، به بيان «تلاش عراق به تهيه جنگ افزارهاي شيميايي» مي پردازد و در ضمن آن به تهيه طرح حمله شيميايي به شهر تهران در پايان جنگ اشاره مي كند و مي نويسد :

 

وفيق السامرايي: به دنبال وارد آمدن تلفات سنگيني به صفوف نيروهاي ما و احساس نياز به سلاح بازدارنده‌اي كه رهبران ايران را از تداوم جنگ بازدارد، انديشة دستيابي به سلاح‌هاي شيميايي شكل گرفت. جوامع سرمايه‌داري مادي‌گرا، در صورت فراهم آمدن سودهاي هنگفت، منبعي اساسي براي تهية مخفيانة سلاح‌هاي ممنوعه تلقي مي‌شوند. عراق به صورت گسترد‌ه‌اي از اين مسئله استفاده كرد. غرب نيز مادامي كه از سلاح‌هاي شيميايي براي مصالح سياسي و نظامي‌اش استفاده شود، چشمان خود را مي‌بندد.

 

عراق كار توليد ماده «CS» با تأثيرات محدود را آغاز نمود. پس از آن با پيشرفت صنايع شيميايي، ماده «خردل» را كه به ايجاد تاول‌هاي پوستي منجر مي‌گردد توليد نمود. اين تاول‌ها به ندرت مي‌تواند به مرگ شخص منجر شود. در سال 1985 اين روند گسترش پيدا كرد و به توليد ماده‌هاي مهم «زارين» و «تابون» منجر گرديد كه در نبرد اشغال فاو توسط ايراني‌ها در فوريه 1986، از اين دو عامل به صورت گسترده‌اي استفاده به عمل آمد.

 

همان طور كه قبلاً اشاره كردم، در اين نبرد 45 هزار نفر از نيروهاي مهاجم ايراني را مصدوم ساختيم. اگر كاربرد اين سلاح‌ها نبود، اوضاع به ضرر ما شكل مي‌گرفت. زيرا ما در اين نبرد 26 فروند از مدرن‌ترين هواپيماهايمان را از دست داديم.

 

دومين دفعه به كارگيري گستردة دو ماده «زارين» و «تابون» در منطقة «شيخ صالح» ايران واقع در شرق «دربنديخان» و در منطقة عملياتي مياني بود. در اين منطقه سپاه پاسداران نيروي انبوهي را براي حمله به نيروهاي ما در قلمرو خاك عراق آرايش داده بود كه حدود دو روز پيش از آغاز اين حمله، 50 فروند هواپيماي جنگنده مجهز به بمب‌هاي شيميايي تجمع نيروهاي ايراني را هدف قرار دادند و اين حمله را سركوب كردند. به طوري كه بيمارستان‌هاي كرمانشاه از هزاران مصدومي موج مي‌زد كه به طور موقت از صحنه نبرد تخليه شده بودند.

حمله شيميايي عراق به شهر سردشت در سال 1366

 

طرح حمله شيميايي به شهر تهران، پايتخت ايران نيز تهيه شده بود. اما گسترش بناهاي عمودي شهر، كار را پيچيده مي‌نمود. زيرا شهروندان به راحتي مي‌توانستند با رفتن به طبقات بالاتر، از تماس با مواد سنگين سمّي در امان بوده و خود را از شرِ گازهاي شيميايي مصون نگه دارند. راه مقابله با اين كار شكستن شيشه‌هاي پنجره‌ها و پس از آن نفوذ گاز به داخل منازل با يك حملة سنگين موشكي و هوايي بود. ولي بروز تحول در وضعيت نظامي جنگ به نفع عراق، سبب گرديد تا از اين انديشه صرف نظر شود.