پنجشنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۵

جنگ جهاني حق و باطل(بخش دوم)

اصول كلي مقاومت ايماني

 

به طور كلي در جنگ بين اسلام وكفر:

 

1. به طور كلي اگر حقيقت يك جنگ را در منازعه بين اراده هاي انساني تحليل كنيم، جنگ بر سر موضوع پرستش انسانها است. اما گاهي معبود هر دو طرف دنياست و گاهي نيز معبود يكي دنيا و ديگري آخرت و كلمه حق و باطل است. ما بايد يك انديشه دفاعي همه جانبه براي جنگ حق و باطل داشته باشيم تا همه ابعاد جامعه را درگير اين جنگ كند و نبايد فقط طراحي جنگ نظامي و دفاع نظامي كنيم. اگر همه صحنه‌هاي جامعه را صحنه درگيري ببينيم، بايد براي پيشرفت در همه صحنه‌ها برنامه ريزي كنيم. اما ابزار اصلي ما در جنگ ايمان و كفر چيست؟ آيا ابزار طبيعي و ابزارهاي غير انساني ابزار اصلي است؟ يا نه، مقدورات اصلي ما، آن روحيات و حقيقت‌هايي است كه در درون انسان‌ها وجود دارد؟  به نظر ميرسد مقدورات اصلي ما قسم دوم باشد.

 

2. نكته دوم اين است كه چه در دستگاه حق و چه در دستگاه باطل بدون امداد خداي متعال، هيچ نتيجه‌اي حاصل نمي‌شود. يعني حتي اگر دستگاه ابليس پيروز مي‌شود، اين پيروزي بر اساس امداد الهي است، امّا امدادي كه در جبهه حق است، امداد محوري و امداد اصلي است. لذا خداي متعال تصريح مي‌فرمايد: اگر بيست نفر از  شما باشند، بر دويست نفر از آنها غلبه مي‌كنند. اين معنايش اين است كه ميزان امدادي كه خداي متعال نسبت به جبهه حق مي‌كند بسيار متفاوت است.

 

اما ضعف دستگاه مادي در آن است كه در دستگاه معادلات ايشان نه انگيزه هاي انساني را ميتواند به طور كامل شناسايي كند و نه معادله امداد الهي براي ايشان قابل محاسبه است. در حالي كه امداد الهي اصلي ترين معادله اي است كه بايد كشف شود ولي ايشان اصلا متوجه آن نيز نيستند. خداوند به خصوص جهاد براي جفظ كلمه توحيد را امداد مي‌كند، ولو هيچ كس نباشد؛ اما در ذهن آنها اين است كه پتانسيل‌هاي مادي است كه با هم درگير مي‌شوند، مثل دو بردار نيرو كه در يك نقطه بهم مي‌رسند. دقيقاً مي‌خواهند بگويند دو تا جريان انرژي مادي است، كه با هم درگير مي‌شوند، پس نيروي قوي‌تر برنده است.

 

  اما در دستگاه تحليل ايماني اين امداد قطعي است و با نمونه‌هايي كه در عصر ما و در تاريخ وجود داشته است، مي‌شود اين امدادهاي غيبي را باذن الله تحليل كرد. اما بسيار روشن است كه اين محاسبه با عينك و كارشناسي مادي مقدور نيست و محسبات ديگري ميخواهد. گرچه اين فرصت براي بيان چگونگي اين محاسبات ترتيب داده نشده است اما اجمالا اين است كه اصل در چنين ميداني، امداد الهي است. مثل بيان الهي در جنگ‌هاي صدر اسلام، وقتي مي‌فرمايند: «ما شما را با ملائكه امداد مي‌كرديم»، «نصرت آن است كه از طرف خداي متعال مي‌آيد» و… . پس اگر ما به وظيفه مان راعمل كنيم، خداي متعال نيز به وعده اش در امداد جبهه حق و كلمه توحيد عمل خواهد كرد.

 

اگر كساني از جبهه حق مادي فكر كنند و تحليل علمي و كارشناسي مادي داشته باشند، به ابزار ـ به خصوص امروز كه بسيار دقيق و فريبنده شده است ـ بهاي تام خواهند داد و با ملاحظه كم و كيف سلاح دشمن خواهند گفت كه كاملا پيداست كه ما در اين ميدان شكست مي خوريم و همين مطلب عامل تضعيف روحيه آنها مي شود.

 

3.شهادت طلبي: شهادت طلبي يعني، يك انسان حاضر است براي وفاي به معبود خودش، همه هستي خويش را بدهد و عبور از هستي خود را راه رسيدن به معبود بداند. اگر انگيزه انسان ارتقاء پيدا كند و بيش از دنيا را طلب كند و رسيدن به درجات قرب الهي را با گذشتن از دنيا ممكن بداند، پتانسيل و انگيزه‌اي ايجاد خواهد كرد كه قابل مقايسه با كساني كه براي دنيا مي‌جنگند نيست. گرچه فداكاري بر سر دنيا هم يك ظرفيت و كارآمدي خاص دارد اما اصلاً ظرفيت اين دو نوع انگيزه قابل مقايسه نيست. فداكاري درجاتي دارد و ما مي دانيم كه گاهي انسان به مقام رضوان توجه مي‌كند، مثل سيدالشهداء(ع)، چنين توجهي مي تواند يك تاريخ را تحت تأثير قرار دهد و اصل آزادي خواهي و معنويت خواهي و شهادت خواهي بقيه تاريخ را از دل خود بزايد. بسياري از آثار عاشورا، به خاطر ظرفيت همان عبوديت و انگيزه‌اي است كه حضرت سيدالشهداء (ع) و يارانشان داشته‌اند. مراتب پايين تر فداكاري ايماني هم مثل آن است كه انسان بهشت را بخواهد و براي عبور از دنيا به سمت بهشت و درجات بهشت فداكاري كند اين نيز در مرتبه بالايي از توان را به همراه خواهد داشت كه با محاسبات مادي نمي توان اثرات آن را اندازه گرفت.

 

ولي پايه انگيزه‌هاي مادي شدت رواني نسبت به خود دنيا است. دنيا خواستن؛ جتسجوي آب و خاك و يا زنده ماندن نام و نژاد خودش و تعلقات و هويت مادي خودش را در فداكاري از انواع اين نوع انگيزش است. همه جنگ‌هاي مادي بر دوش همين ظرفيت چرخيده اند. هيتلر با همين ظرفيت‌ها بود كه توانست با دنيا بجنگند. اما اين ظرفيت، با ظرفيت انگيزه الهي قابل قياس نيست هم در مقياس و هم در جهت.

 

4.طبيعتا وقتي انگيزة حضور تفاوت پيدا كند، حتماً نحوه توازن نيروها، معادلات توازن، موضوع و معادلة تغيير موازنه قدرت نيز تغيير پيدا مي‌كند. همچنين نحوة آرايش دروني و اركان ماشين جنگي ما و ميدان‌هاي درگيري متفاوت خواهد شد. اگر انرژي جنگ را تغيير دهيم اما ساختار جريان اين انگيزه را تغيير ندهيم، اين انگيزه شكست مي‌خورد. جنگ ما يك جنگ نامتقارن بود و توازن نيروها به گونه‌اي نبود كه در جنگ كلاسيك تعريف مي‌شود. اگر ما مي‌خواستيم ميدان‌هاي درگيري و نحوة آرايش نيروهاي و نحوه موازنه قوا را به صورت كلاسيك تنظيم كنيم، و آن را مبناي پيروزي و شكست قرار بدهيم از همان اول شكست خورده بوديم. اگر جنگ هشت ساله ما و يا جنگ 33 روزه لبنان يا جنگ 22 روزه فلسطين به جنگ اسلحه و ابزار و ميدانهاي متعارف جنگ تبديل مي‌شد قاعدتاً شكست مي خورديم. اين يك نكته كليدي هميشگي است كه ما هيچ گاه در موازنه جهاني قدرت نبايد به اصول متعارف و تكنيك هاي مادي جبهه خود را آرايش دهيم والا بايد از اول اعلام شكست كنيم و معتقد باشيم كه ما در موازنه ضعيف‌تر هستيم و بنابراين نبايد وارد اين درگيري شويم، بلكه بايد شرايط جهاني را بپذيريم.

 

اما اين كه ما توانستيم در ميدان جهاني مبارزه وارد شويم و موازنه جهاني را به نفع اسلام تغيير دهيم ناشي از همين است كه امام(ره) ابتدا انگيزه‌هاي درگيري را ارتقاء بخشيدند و انگيزة دفاع از اسلام، توسعۀ معنويت، گسترش عبادت خداي متعال را به به انگيزه فداكاري و وصال در راه خداي متعال كه ما آن را شهادت طلبي مي‌دانيم تبديل كردند. آنگاه به طبع اين ارتقاء انگيزه ميدانهاي درگيري را نيز تغيير دادند. ميدانهايي كه امام در آنها مبارزه ميكردند تنها در حوزه ابزار نبود. اصل در جهاد و درگيري، درگيري ارواح است. هدف برتري مادي نيست. بلكه ايجاد بصيرت بيشتر و بيداري بيشتر است. به تعبير ديگر، ميدان درگيري، ميدان درگيري دو جبهه حق و باطل و نيروهاي انساني براي ايجاد بصيرت و بيداري در بين بشر و بيدار شدن فطرت‌ها است. و در اينجا فداكاري، ريسك خطر، شهادت و خون دادن ضرب در عواطف و انسانيت شديد ابزار ميدان است. استراتژي غلبه خون بر شمشيري كه از سيدالشهداء(ع) درس گرفته شده است همين است و همين استراتژي ما در مديريت و تغيير وضعيت رواني جهان است و همين استراتژي ما در تغيير موازنه مديريت نيروهاي انساني است. اين كاري است كه امام(ره) با بصيرت انجام دادند.

 

  شيوه جنگي ما شيوه كلاسيك نبود، مقاومتي هم كه كرديم و غلبه‌اي هم كه پيدا شد ـ حتي در ميدان‌هاي نظامي ـ  مبتني بر قواعد متعارف كلاسيك نبود. چه بسيار مواقع بود، كه حمله مي‌كرديم و پيروز مي‌شديم در حالي كه قواعد پيروزي بر اساس محاسبات كلاسيك نبود. مثلاً توازن نيروي ما سه به يك هم نبود. يا دفاع مي‌كرديم و پيروز مي‌شديم و آن توازني كه در مقام دفاع مي‌گويند نبود. يعني حتي نيروهاي ما يك سوم آنها هم نبود. ما در دفاع از خرمشهر تا چهل روز، و حفظ آبادان تا آخر، توازن نيروهايمان اين گونه نبود. حتي در بعضي ازجبهه‌ها گاهي، ما يك تك دشمن را كه با يك تيپ كامل انجام مي‌شد، با چند نفر نيروي محدود شكست داديم. موارد زيادي از اين نمونه داريم. در جنگ حزب الله هم همين الگو عيناَ به كار گرفته شد، و پيروزي آفريد. پس توازن نيروها در جنگ نامتقارن تغيير پيدا مي‌كند. در ميدان درگيري نيروي دريايي آنجايي كه ما با قايق‌هاي تندرو در مقابل ناوها ايستادگي مي‌كرديم، قطعاً توازن نيرو، توازن متعارف كلاسيك نبود اما ما موفق بوديم.

 

دستاوردهاي دفاع مقدس

 

دفاع مقدس 8 ساله ملت ايران به رهبري امام(ره) يكي از مهمترين ابزار مديريتي امام(ره) بود. اين جنگ دستاوردهاي مختلفي براي ما داشت كه امام(ره) قطعا اين دستاوردها را بصورت آگاهانه تحصيل كردند.

 

اولين دستاورد جنگ ما پرورش نيروي انساني بود. در جنگ عده‌اي انسان خالصِ شهادت طلب كه از دنيا عبور كردند پرورش يافتند. چه آنهايي كه به شهادت رسيدند، چه آنهايي كه جانباز شدند، يا به اسارت رفتند. عده‌اي هم ممكن است جزو جانبازان نباشند، اما عرصه جنگ آنها را از بسياري تعلقات مادي عبور داد. امام(ره) مثل يك معلم عرفايي كه شاگردهاي خودشان را تربيت مي‌كنند و آنها را به مرز يقين مي‌رسانند. امام(ره) يك جامعه را از طريق اين مدان جنگ به مرز فراغت از دنيا رساندند و از اين طريق يك موج جهاني به سوي معنويت خواهي ايجاد كردند تا جهان نيز از بركت اين جنگ بهره ببرد.

 

دومين دستاورد اين جنگ، ايجاد بيداري اسلامي است. يك روزي ممكن بود كسي بگويد كه ايجاد بيداري اسلامي يا صدور فرهنگ انقلاب، كه فرهنگ بيداري معنوي است، يك ادعا است. ولي امروزه كسي نمي‌تواند آن را انكار كند. ما بپذيريم يا نپذيريم، دشمن ما بخواهد يا نخواهد، دوستان ما بفهمند يا نفهمند، انقلاب اسلامي به يك بيداري معنوي و بالاتر به احياي هويت تمدني تبديل شده است اين چيزي است كه دشمن به خاطر آن جنگ جهاني راه انداخته است. اگر دشمن با يك چنين جبهه عظيمي رو به رو نشده بود و خود را در مقابل موج بلند فرهنگِ تمدن اسلامي نمي ديد كه هجمه نظامي در مقياس جهاني را طراحي نمي‌كرد. دشمني كه احساس مي‌كرد كاملاً مهيمن بر مذهب است و مذهب را به خدمت اهداف خود گرفته است مجبور شده است جنگ جهاني عليه مذهب راه بياندازد. مي‌گويد جنگ چهارم جهاني، جنگ تمدني است، يعني جنگ تمدن غرب و تمدن اسلام است.

 

سومين دستاورد هويت تمدني براي مسلمانان است. معني هويت تمدني اين است كه مسلمان امروزي، هويتي را كه در وجود خودش احساس مي‌كند اولا يك هويت جمعي است؛ ثانيا اين هويت جمعي هم از وابستگي به كلمه توحيد و خداي متعال و نبي اكرم(ص) و اولياي اسلام پيدا شده است. يعني هويت اولي كه در خودش احساس مي‌كند، اين است كه من متلعق به فرهنگ عبوديت و اسلام هستم و بقيه هويت خود را ذيل آن مي بيند. كما اينكه مثلاً مي گويند مردم ژاپن امروز، به گونه اي در نظام سرمايه داري پرورش يافته اند كه، خانه اصلي شان كشورشان است، خانه دومشان كارخانه‌شان است و خانه سوم‌شان خانواده‌شان است. امام(ره) كاري كردند كه مسلمانها هويت اولشان هويت اسلام است. امام(ره) اين جنگ را به گونه‌اي اداره كردند، كه نگذاشتند در داخل كشور هويت ناسيوناليستي زنده شود و گفتگو از عرب و فارس در مديريت جنگ دخالت كند. آنچه را كه امام(ره) احيا مي‌كردند، انگيزه‌هاي اسلامي و  شهادت طلبي بود. بصيرتي كه در كشور ايجاد كردند، اين بود كه جنگ، جنگ جهاني كفر و اسلام است. شما اگر در يك روستا مي‌رفتيد و مي‌پرسيديد با كي مي‌جنگيد مي‌گفتند با كفر جهاني.

 

بنابراين امام(ره) واقعا اين جامعه زمان خود را سرپرستي كردند. با انگيزه هاي ايماني مردم، شرح صدر و بصيرت ايماني ايجاد كردند و  جنگ را به يك كارخانه توليد انسان و توليد معنويت تبديل كردند. انسانهايي پرورش دادند كه از درگيريهاي خرد عبور كرده بودند و از ملاحظه مخاطرات كوچك بالاتر رفته بودند و دشمن نمي توانست آنها را درگير مسائل خُرد نمايد. سپس از طريق ادامه اين جنگ و مديريت آن، فرهنگ آن را در جهان اسلام گسترش دادند و ايجاد هويت تمدني كردند. براي ملت‌ها اثبات كردند كه مي‌شود براي اسلام مقاومت كرد، پيروز شد. به همين دليل است كه امام(ره) ميفرمايند محصول دفاع مقدس اسلام خواهي مردم اروپا، اسلام خواهي مردم آفريقا، مقاومت در برابر كفر در اكثر نقاط عالم است.

 

نقطه ضعف نيروهاي انقلاب در جنگ

 

امام(ره) توانستند در طول جنك جامعه خود و مؤمنين تحت سرپرستي خود را از مرز محاسبات مادي عبور دهند و تكيه گاه عميقتري براي ايشان ايجاد كردند. امام(ره) قبلاً خود از اين مرز عبور كرده بودند و ايمان به غيب داشتند و غلبه را غلبه بر اساس نصرت الهي مي‌دانستند، نه بر اساس موازنه مادي. لذا جامعه تحت سرپرستي ايشان در دوراني كه لانه جاسوسي را گرفته بودند از آمريكا نترسيد. در طول اين جنگ، هيچ وقت خوف جدي پيدا نكرد. در جنگ شيميائي و جنگ شهرها، وجدان عمومي جامعه را نترساند.

 

بر اين اساس، هدف مقاوت، ميدان‌هاي درگيري و توازن قوا در جبهه ايماني متفاوت از جبهه استكبار شكل گرفت. وقتي امور دنيايي را هم از منظر آموزه‌هاي اسلامي نظاره كرديم، بايد آرايش جبهه را تغيير ميداديم، پس به نرم افزار جديدي نيازمند شديم، كه بتواند اين شيوه‌هاي جديد را در شكل جديد قاعده‌ مند كند. اما مشكل ما در جنگ اين بود كه ما نتوانستيم نرم افزاري توليد كنيم كه به صورت هماهنگ اين معادله جديد جنگ را قاعده‌مند كند. ما بايد معادله جديدي كه بر مبناي به كارگيري انرژي جديد، اهداف جديد، ساختار جريان اين انرژي و رسيدنش به هدف را طراحي علمي بدست مي‌آورديم تا از هماهنگي تخميني به هماهنگي دائمي دست مي يافتيم. اما متأسفانه بعضي از آنهايي كه امور جنگ و كشور را تدبير مي‌كردند، در مسير بدست آوردن اين فرمول گام برنداشت و با اينكه گاها آنها هم در اعماق روحشان ادراكات معنوي خوبي داشتند، اما به علت سر و كار داشتن با محاسبات كارشناسي كه از طرف مقابل آمده بود، فضاي كارشناسي ذهن شان را قفل مي‌كرد. اين ذهنيت بسته، اجازه عبور از مرز اين محاسبات را نمي‌داد. همين مسئله موجب شد كه بخشي از كارشناسي جنگ و كشور با ايده‌هاي امام(ره) پيش نرود.

 

مثل وقتي كه مي‌خواهيد انرژي فسيلي يا شيميايي را به انرژي مكانيكي تبديل كنيد، حتماً يك ساز وكار مشخصي مي‌خواهد كه مثلاً موتورهاي بنزيني يا گازوئيلي، با قطعات و سامان‌دهي خاص مكانيكي انرژي فسيلي را به انرژي مكانيكي تبديل كند. ولي اگر بخواهيد انرژي الكتريكي را به انرژي مكانيكي تبديل كنيد، در آنجا ديگر آن قطعات و سامان خاص آنها كارآمد نيست. طبيعتاً بايد ساختار تبديل اين نيرو متناسب با خود اين نيرو طراحي شود.


ادامه دارد….


جنگ جهاني حق و باطل – (بخش اول)